{"id":99,"date":"2021-12-10T18:55:44","date_gmt":"2021-12-10T18:55:44","guid":{"rendered":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/?p=99"},"modified":"2024-02-14T01:46:34","modified_gmt":"2024-02-14T01:46:34","slug":"reyhaninin-vefatinin-15-yili-anisina-mahzuni-serife-nasihat-eden-adam","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/2021\/12\/10\/reyhaninin-vefatinin-15-yili-anisina-mahzuni-serife-nasihat-eden-adam\/","title":{"rendered":"Reyhan\u00ee&#8217;nin Vefat\u0131n\u0131n 15. Y\u0131l\u0131 An\u0131s\u0131na-Mahzun\u00ee \u015eerif&#8217;e Nasihat Eden Adam"},"content":{"rendered":"\n<pre class=\"wp-block-verse\">Reyhan\u00ee der bahset Arap'tan Acem'den\nAl abdest k\u0131l namaz kurtar bu gamdan\nKonu\u015f ge\u00e7mi\u015fteki k\u00fclden keremden\nHi\u00e7 gelecek s\u00f6ylenir mi Mahzun\u00ee, vay vay.\n<\/pre>\n\n\n\n<p>Bir d\u00f6nemin devletlusu S\u00fcleyman Demirel&nbsp;<em>&#8220;sadece TRT&#8217;yi kontrol etmek i\u00e7in bile Ba\u015fbakan olunur&#8221;<\/em>&nbsp;gibi bir c\u00fcmle sarf etmi\u015fti. Bu c\u00fcmle T\u00fcrkiye&#8217;de 1960&#8217;l\u0131, 1970&#8217;li y\u0131llar\u0131n sosyal hayat\u0131n\u0131 anlatmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a i\u015flevseldir. Zira bu y\u0131llarda tek televizyon kanal\u0131 olan TRT, neredeyse t\u00fcm kategorileri tespit eden; neyin do\u011fru neyin yanl\u0131\u015f, neyin kanun\u00ee neyin illegal oldu\u011funa h\u00fckmeden neredeyse tek yetkilidir. ABD&#8217;li film yap\u0131mc\u0131s\u0131 Andy Warhol&#8217;\u00fcn&nbsp;<em>&#8220;bir g\u00fcn herkes 15 dakikal\u0131\u011f\u0131na \u00fcnl\u00fc olacak&#8221;<\/em>&nbsp;aforizmas\u0131n\u0131n da T\u00fcrkiye&#8217;ye \u00e7ok uzak oldu\u011fu y\u0131llard\u0131r elbette, \u00e7\u00fcnk\u00fc TRT tek kanald\u0131r ve se\u00e7icidir. Bu sebepten o y\u0131llara tan\u0131kl\u0131k etmi\u015f neredeyse her Erzurumlu i\u00e7in Erzurum&#8217;dan \u00e7\u0131km\u0131\u015f iki \u00fcnl\u00fc vard\u0131r, birisi Raci Alk\u0131r, di\u011feri ise \u00c2\u015f\u0131k Ya\u015far Reyhan\u00ee. Dedem o y\u0131llar\u0131 anlat\u0131rken&nbsp;<em>&#8220;o zaman televizyona \u00e7\u0131kmak kolay de\u011fildi. Erzurum&#8217;dan bir tek Reyhan\u00ee&#8221;<\/em>&nbsp;diyerek her ne kadar Raci Alk\u0131r&#8217;la M\u00fckerrem Kemerta\u015f&#8217;a biraz haks\u0131zl\u0131k etmi\u015f olsa da galiba hakl\u0131yd\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>H\u00e2kim entelekt\u00fcel ter\u00f6r\u00fcn g\u00f6rmezden geldi\u011fi, dahas\u0131 hi\u00e7 yokmu\u015f gibi davrand\u0131\u011f\u0131; belki de do\u011fru ifadeyle umrunda olmad\u0131\u011f\u0131 \u00c2\u015f\u0131k Reyhan\u00ee asl\u0131nda \u00c2\u015f\u0131kl\u0131k gelene\u011fi i\u00e7erisinde \u00e7ok \u00f6nemli bir yere sahip. As\u0131l ad\u0131 Ya\u015far Y\u0131lmaz olan \u00c2\u015f\u0131k Reyhan\u00ee 1932 y\u0131l\u0131nda Erzurum&#8217;un Hasankale il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 Alvar k\u00f6y\u00fcnde d\u00fcnyaya gelmi\u015f. Daha \u00e7ocuk ya\u015fta Leyla ile Mecnun, Kahraman&#8217;la Elmas gibi hikayeleri dinlemi\u015f, \u00e2\u015f\u0131kl\u0131\u011fa ba\u015flam\u0131\u015f. Laf a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fken, bu Alvar enteresan bir yerdir. Tekke musikisinin cumhuriyet d\u00f6neminde belki en \u00f6nemli ismi olan Hace M. L\u00fctfi Efe de Alvarl\u0131lar\u0131n \u0131srarlar\u0131n\u0131 k\u0131ramayarak Alvar k\u00f6y\u00fcnde tam yirmi d\u00f6rt sene ya\u015fam\u0131\u015f bir cins bir kafad\u0131r. Alvarl\u0131lar bir d\u00f6nem hem cins kafa \u00e7\u0131karma hem de cins kafay\u0131 tan\u0131ma konusunda beceriklidir has\u0131l\u0131. Bu cins kafalardan \u00c2\u015f\u0131kl\u0131\u011fa merak salan Reyhan\u00ee, Dertli n\u00e2m\u0131yla \u015fiirler yaz\u0131p s\u00f6yledi\u011fi bir d\u00f6nemde r\u00fc\u015fd\u00fcn\u00fc ispat etmek i\u00e7in 14-15 ya\u015flar\u0131nda yola d\u00fc\u015ferek d\u00f6nemin usta a\u015f\u0131\u011f\u0131 Nihan\u00ee ile kap\u0131\u015fmak i\u00e7in Bard\u0131z K\u00f6y\u00fc&#8217;ne gider. Nihan\u00ee Baba \u00c2\u015f\u0131kl\u0131kta \u00f6nemli bir mertebe olan b\u00e2deli \u00e2\u015f\u0131klardand\u0131r. \u0130yi bir \u00e2\u015f\u0131k olmak i\u00e7in ya iyi bir \u00e2\u015f\u0131k yan\u0131nda \u00e7\u0131rakl\u0131k yapmak ya da pirler taraf\u0131ndan sunulan b\u00e2deden i\u00e7mek gerekir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nihan\u00ee Baba&#8217;n\u0131n badesini \u00dc\u00e7ler, yani H\u0131z\u0131r Nebi, \u0130lyas Nebi ve Kutup Nebi i\u00e7irmi\u015ftir. \u0130nan\u0131\u015f odur ki H\u0131z\u0131r Nebi \u00e2\u015f\u0131k karada dara d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde, \u0130lyas Nebi \u00e2\u015f\u0131k denizde \/ suda dara d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde yard\u0131m\u0131na gelir. \u0130\u015fte bu badeli \u00c2\u015f\u0131kla 13-14 ya\u015flar\u0131ndaki Dertli&#8217;nin at\u0131\u015fmas\u0131 Erzurum ve \u00e7evresinde y\u0131llar y\u0131l\u0131 s\u00f6ylenegelir. Muhtemelen Nihan\u00ee ile at\u0131\u015fmas\u0131ndan bir s\u00fcre sonra G\u00f6re\u015fken Baba T\u00fcrbesi yak\u0131nlar\u0131nda uykuya dald\u0131\u011f\u0131 esnada Pirlerden bir zat kendisine bir tas \u015ferbet verir. Alvarl\u0131 Hace M. L\u00fctfi Efe ise ayn\u0131 r\u00fcyada a\u015f\u0131\u011f\u0131n avucuna bir boncuk b\u0131rak\u0131r. Ve fakat \u00c2\u015f\u0131k, badeyi i\u00e7emeden uyanm\u0131\u015ft\u0131r. Yine de Efe Hazretlerinin verdi\u011fi boncuk Reyhan\u00ee&#8217;nin badeli \u00c2\u015f\u0131k olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. R\u00fcyada bade i\u00e7irildikten sonra babas\u0131n\u0131n hizmetinde bulundu\u011fu evin k\u0131z\u0131na \u00c2\u015f\u0131k oluncaya kadar \u015fiir yaz\u0131p s\u00f6yleyememeye ba\u015flar. Zeynep&#8217;e \u00c2\u015f\u0131k olduktan sonra ise saz\u0131 elinden hi\u00e7 b\u0131rakmayacakt\u0131r. \u00c7\u0131raklar\u0131ndan Muhlis Denizer&#8217;in tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re Reyhan\u00ee kendisini \u00e2\u015f\u0131k yapan\u0131n Hate Hatun, yani Zeynep Han\u0131m oldu\u011funu s\u00f6yler.<\/p>\n\n\n\n<p>Murat \u00c7obano\u011flu&#8217;nun babas\u0131 \u00c2\u015f\u0131k G\u00fclistan, Huzur\u00ee Baba, Cevlan\u00ee, gen\u00e7 ya\u015fta at\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 Nihan\u00ee gibi \u00c2\u015f\u0131klardan gelenek ve usul \u00f6\u011frenir. Ama galiba Reyhan\u00ee, ismini bor\u00e7lu oldu\u011fu Bayburtlu \u00c2\u015f\u0131k Hicran\u00ee&#8217;nin \u00e7\u0131ra\u011f\u0131 olarak an\u0131lmak gerekir. Hicran\u00ee taraf\u0131ndan Reyhan\u00ee mahlas\u0131 verildikten sonra Dertli mahlas\u0131n\u0131 b\u0131rakan Reyhan\u00ee, bu isimle o kadar \u00f6zde\u015fle\u015fecektir ki 1960&#8217;l\u0131 y\u0131llarda mahkeme karar\u0131yla soyad\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirecektir. Yine ayn\u0131 y\u0131llarda Demirel&#8217;in de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir toplant\u0131da di\u011fer \u00c2\u015f\u0131klar gibi 27 May\u0131s Devrimini \u00f6vmedi\u011fi i\u00e7in \u015fikayet edilip k\u0131rk g\u00fcn g\u00f6zalt\u0131nda tutulur. Ger\u00e7i Reyhan\u00ee di\u011fer \u00c2\u015f\u0131klar gibi Demirel&#8217;i \u00f6ven deyi\u015fler de s\u00f6ylememi\u015ftir ama d\u00f6nemin d\u00fc\u015f\u00fcnsel \u015fiddeti o kadar yo\u011fun ve merhametsizdir ki ancak arkada\u015f\u0131 Mevl\u00fct \u0130hsan\u00ee&#8217;nin \u015fahadetiyle d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lk kez 1966&#8217;da Konya \u00c2\u015f\u0131klar Bayram\u0131&#8217;na davet edilir ve 1991 y\u0131l\u0131na kadar aral\u0131ks\u0131z bu organizasyona kat\u0131l\u0131r. En b\u00fcy\u00fck rakipleri ve en yak\u0131n arkada\u015flar\u0131 \u00c2\u015f\u0131k \u015eeref Ta\u015fl\u0131ova ve \u00c2\u015f\u0131k Murat \u00c7obano\u011flu&#8217;dur. Bununla birlikte her seferinde bir olup kendisini k\u00f6\u015feye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131ran arkada\u015flar\u0131ndan Murat \u00c7obano\u011flu ile tek kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131nda &#8220;gel hele \u015eeref&#8217;siz&#8221; telmihi dillere destand\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Michigan \u00dcniversitesi taraf\u0131ndan fahri doktorayla \u00f6d\u00fcllendirilmi\u015ftir ama \u015eeref Ta\u015fl\u0131ova, Murat \u00c7obano\u011flu gibi akranlar\u0131n\u0131 devlet sanat\u00e7\u0131s\u0131 olarak tan\u0131yan K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan devlet sanat\u00e7\u0131s\u0131 olarak tan\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r. Kendisi bu duruma \u00e7ok \u00fcz\u00fcl\u00fcr. Erzurum&#8217;dan g\u00f6\u00e7 etme zaman\u0131 geldi\u011finde \u015f\u00f6yle der:&nbsp;<em>&#8221; Erzurum K\u00fclt\u00fcr Bakan\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131 ama o unvan\u0131 bize \u00e7ok g\u00f6rd\u00fc.&nbsp;&nbsp;&#8216;Gidirem&#8217; ama en \u00e7ok ona \u00fcz\u00fclirem.&#8221;<\/em>&nbsp;Halbuki b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc buradan gelmektedir. Cemil Meri\u00e7&#8217;in Maupassant&#8217;tan aktard\u0131\u011f\u0131 \u015fu c\u00fcmle tam yerine geldi manzara koyduk kabilindendir:&nbsp;<em>&#8220;Bir ayd\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fclten \u00fc\u00e7 \u015fey var: Akademi \u00fcyeli\u011fi, Legion d&#8217;Honneur ni\u015fan\u0131, Revue des deux Mondex yazarl\u0131\u011f\u0131.&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c2\u015f\u0131k Reyhan\u00ee \u00c2\u015f\u0131kl\u0131k gelene\u011fine S\u00fcmman\u00ee Baba&#8217;dan sonra yeni bir soluk getirdi\u011fi i\u00e7in \u00c2\u015f\u0131klar\u0131n \u015eah\u0131 olarak da bilinirdi. \u00d6yle ki, kendi eserlerini sazla \u00e7al\u0131p s\u00f6yl\u00fcyor diye Efe Hazretleri&#8217;ne \u015fikayet edildi\u011finde Alvarl\u0131 Efe &#8220;benden g\u00fczel s\u00f6yl\u00fcyor, b\u0131rak\u0131n s\u00f6ylesin&#8221; demi\u015fti. Velhas\u0131l bir g\u00fczel adamd\u0131 Reyhan\u00ee, geldi ge\u00e7ti. <\/p>\n\n\n\n<p><em>(Bu makale Reyhani&#8217;nin vefat\u0131n\u0131n 10. y\u0131l\u0131nda \u0130zdiham dergisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131)<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"http:\/\/turkiyenotlari.com\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/TN-Ozgecmis-1-1-1024x576.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-304\" srcset=\"http:\/\/turkiyenotlari.com\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/TN-Ozgecmis-1-1-1024x576.png 1024w, http:\/\/turkiyenotlari.com\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/TN-Ozgecmis-1-1-300x169.png 300w, http:\/\/turkiyenotlari.com\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/TN-Ozgecmis-1-1-768x432.png 768w, http:\/\/turkiyenotlari.com\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/TN-Ozgecmis-1-1.png 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reyhan\u00ee der bahset Arap&#8217;tan Acem&#8217;den Al abdest k\u0131l namaz kurtar bu gamdan Konu\u015f ge\u00e7mi\u015fteki k\u00fclden keremden Hi\u00e7 gelecek s\u00f6ylenir mi Mahzun\u00ee, vay vay. Bir d\u00f6nemin devletlusu S\u00fcleyman Demirel&nbsp;&#8220;sadece TRT&#8217;yi kontrol etmek i\u00e7in bile Ba\u015fbakan olunur&#8221;&nbsp;gibi bir c\u00fcmle sarf etmi\u015fti. Bu&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":374,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,3,41],"tags":[],"class_list":["post-99","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-oner-bucukcu","category-yazarlar","category-turk-dusuncesi"],"gutentor_comment":0,"views":202,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=99"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":305,"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99\/revisions\/305"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/374"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=99"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=99"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=99"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}