{"id":606,"date":"2023-10-17T04:33:06","date_gmt":"2023-10-17T04:33:06","guid":{"rendered":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/?p=606"},"modified":"2024-02-14T01:41:41","modified_gmt":"2024-02-14T01:41:41","slug":"10-ekim-2023te-beyoglu-sinemasindan-bir-film-karesi-ya-da-caylak-ile-aglakin-geyik-muhabbeti","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/2023\/10\/17\/10-ekim-2023te-beyoglu-sinemasindan-bir-film-karesi-ya-da-caylak-ile-aglakin-geyik-muhabbeti\/","title":{"rendered":"10 Ekim 2023\u2019te Beyo\u011flu Sinemas\u0131\u2019ndan Bir Film Karesi Ya Da \u00c7aylak \u0130le A\u011flak\u2019\u0131n Geyik Muhabbeti"},"content":{"rendered":"\n<p>10 Ekim 2023 tarihinde yenilenen Beyo\u011flu Sinemas\u0131\u2019nda Metin Erksan\u2019\u0131n\u00a0<em>Sevmek Zaman\u0131<\/em>\u00a0filminin sinema yazar\u0131 Burak G\u00f6ral\u2019\u0131n s\u00f6yledi\u011fine g\u00f6re p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l yeni kopyas\u0131 g\u00f6sterilecek. G\u00f6sterimden \u00f6nce de Burak G\u00f6ral \u00f6vg\u00fcler \u00e7ekerek Attila Dorsay\u2019\u0131 konu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u0130ki ayr\u0131 soruda Metin Erksan\u2019\u0131n ilk d\u00f6nem filmlerini soruyor. Tabii ilk d\u00f6nemde \u00e7ekti\u011fi son derece \u00f6nemli\u00a0<em>Gecelerin \u00d6tesi<\/em>\u2019ni ve bir o kadar \u00f6nemli\u00a0<em>Dokuz Da\u011f\u0131n Efesi<\/em>\u2019ni atlayarak. Atilla Dorsay bir \u00f6l\u00e7\u00fcde\u00a0<em>Susuz Yaz\u00a0<\/em>ve\u00a0<em>Y\u0131lanlar\u0131n \u00d6c\u00fc\u00a0<\/em>\u00fczerinde durarak cevapl\u0131yor ve Erksan\u2019la aralar\u0131ndaki anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131p a\u00e7\u0131p kitaptan kendisinin T\u00fcrk Sinematek Derne\u011fi temsilcisi olarak Bulgaristan\u2019a gitti\u011finde Metin Erksan\u2019la kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Metin Erksan\u2019\u0131n kendi ifadesiyle \u201cmini etekli k\u0131z diye k\u0131z karde\u015fi hakk\u0131nda tats\u0131z \u015feyler yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d s\u00f6yl\u00fcyor. Tabii bunu Metin Erksan\u2019\u0131n\u00a0<em>Ulusal Sinema\u00a0<\/em>dergisinde yazd\u0131klar\u0131n\u0131 epey t\u00f6rp\u00fcleyerek anlat\u0131yor. Daha do\u011frusu olay\u0131n \u00fczerinden \u00e7ok zaman ge\u00e7tikten sonra kitab\u0131na yazd\u0131klar\u0131ndan okuyor. Daha sonra da Atilla Dorsay soru \u00fczerine\u00a0<em>100 Y\u0131l\u0131n 100 T\u00fcrk Filmi\u00a0<\/em>kitab\u0131nda Metin Erksan\u2019\u0131n \u00fc\u00e7 filmi \u00fczerinde yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131,\u00a0\u00a0bu filmlerin de\u00a0<em>Susuz Yaz, Sevmek Zaman\u0131\u00a0<\/em>ve\u00a0<em>Kuyu\u00a0<\/em>oldu\u011funu ifade ediyor. Fakat kendisine bu yaz\u0131lar\u0131 ne zaman yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131n sorulmas\u0131 \u00fczerine soruyu anlams\u0131z buldu\u011funu ve zaten T\u00fcrk sinemas\u0131 \u00fczerine ge\u00e7 yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131, yazmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>S\u00f6z\u00fc edilen \u00fc\u00e7 film \u00fczerine yaz\u0131lar\u0131n\u0131n alt\u0131nda yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarih yok ama kitap 2023\u2019te yay\u0131mlanm\u0131\u015f. Yazmaya ba\u015flad\u0131ktan sonra da s\u00f6z\u00fc edilen filmleri ve baz\u0131 filmleri, \u00f6nemli filmleri ge\u00e7 farketti\u011fini dillendirmiyor. Halbuki sorunun amac\u0131 Attila Dorsay\u2019\u0131n bu yaz\u0131lar\u0131 en az on y\u0131llar ge\u00e7tikten sonra yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade, daha do\u011frusu itiraf ettirmek. T\u0131pk\u0131 bunun gibi Burak G\u00f6ral sinema yazarlar\u0131n\u0131n \u00e7ekildi\u011fi zaman sinemada g\u00f6sterilmedi\u011fi i\u00e7in filmi Sinematek\u2019te seyrettiklerini sanki 1990 y\u0131l\u0131na kadar orada g\u00f6sterilebilirmi\u015f gibi ifade ediyor. Her bilgisi yar\u0131m y\u0131rt\u0131k. Nijat \u00d6z\u00f6n\u2019\u00fcn\u00a0<em>Sevmek\u00a0<\/em>Zaman\u0131\u2019n\u0131n Bat\u0131l\u0131 sinemac\u0131lara \u00f6zenilerek ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fini belki de\u00a0<em>Akis<\/em>\u2019teki yaz\u0131s\u0131ndan kalkarak ifade ediyor. Yok yahu \u00d6z\u00f6n\u2019\u00fcn y\u0131llar sonraki,\u00a0\u00a01995\u2019te yay\u0131mlanan kitab\u0131na g\u00f6nderme yaparak s\u00f6yl\u00fcyor. Fakat filminin bir psikiyatrik vaka olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gerekti\u011fini belirtti\u011fini \u0131skal\u0131yor. Bu noktada, bu hususta Atilla Dorsay sanki dilini yutmu\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Sonra Atilla Dorsay\u2019\u0131n\u00a0<em>Sevmek Zaman\u0131\u00a0<\/em>\u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcncelerini almaya geliyor s\u0131ra. Ve Dorsay filmin \u00fczerinde konu\u015fmak yerine belki de film \u00e7ekildikten bir elli y\u0131l sonra\u00a0<em>Sevmek Zaman\u0131\u00a0<\/em>\u00fczerine yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131dan par\u00e7alar okuyor. Sonunda da k\u00fclt film oldu\u011funu belirtiyor. Ve bunu belirtirken de, daha do\u011frusu yaz\u0131dan aktar\u0131rken de elli y\u0131l sonra yazd\u0131\u011f\u0131 metne dayanak bab\u0131nda al\u0131nt\u0131lardan biri olarak da Halit Refi\u011f\u2019in 1968 y\u0131l\u0131nda\u00a0<em>Ulusal Sinema\u00a0<\/em>dergisindeki makalesinden kritik, i\u015fi tasavvufa ba\u011flayan birka\u00e7 sat\u0131r al\u0131nt\u0131l\u0131yor.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlar\u0131n, sinema ele\u015ftirmenlerinin hepsinin yakla\u015f\u0131m\u0131nda baz\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar var. Konu bir bi\u00e7imde T\u00fcrk sinemas\u0131ndaki en g\u00fczel a\u015fk filmine geliyor. Ve Atilla Dorsay hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden&nbsp;<em>Vesikal\u0131 Yarim&nbsp;<\/em>diyor. 1968 y\u0131l\u0131nda \u00e7ekilen bu film \u00fczerinde de gene en az otuz y\u0131l sonra, T\u00fcrk filmi olarak ilk kez&nbsp;<em>Umut&nbsp;<\/em>\u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fine g\u00f6re olduk\u00e7a uzun s\u00fcre sonra yaz\u0131yor. Seyrettikleri zamanda sadece sonradan \u00f6nemsedikleri filmlere de\u011fil tipik T\u00fcrk filmlerine de biraz yukar\u0131dan de\u011fil baya\u011f\u0131 z\u00fcppece bak\u0131yor, bak\u0131yorlar. Zaten T\u00fcrk sinemas\u0131n\u0131n s\u0131radan filmlerini de askerlik yaparken Salihli\u2019de elmahkum mecburen seyrediyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Sonra konu&nbsp;<em>Sevmek Zaman\u0131<\/em>\u2019n\u0131n zaman\u0131nda yank\u0131 bulmamas\u0131na \u201cM\u00fcjgan\u2019la, pardon Burak\u2019la Dorsay birlikte a\u011fla\u015f\u0131yorlar\u201d. Bu a\u011fla\u015fma ve yaz\u0131klanma seans\u0131nda hi\u00e7 ak\u0131llar\u0131na gelmiyor ki Atilla Dorsay\u2019\u0131n \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 filmden biri Ulvi Do\u011fan\u2019la maddi anlamda ortakla\u015fa \u00e7ekti\u011fi film, di\u011fer ikisi ise bizzat Metin Erksan\u2019\u0131n kendi paras\u0131yla \u00e7ekti\u011fi filmler. Bu durum bile bir anlamda Metin Erksan\u2019\u0131n neden s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da film \u00e7ekti\u011fini g\u00f6stermiyor mu? Kendilerinin tam da 1970\u2019li y\u0131llara do\u011fru ve \u00f6zellikle 1973\u2019te Milli Sinema A\u00e7\u0131k Oturumu\u2019nda s\u00f6yledikleri ve Devlet televizyonuna be\u015f hikayeyi \u00e7ekti\u011fi d\u00f6nemdeki s\u00f6zleri nedeniyle Dorsay\u2019\u0131n da aralar\u0131nda bulundu\u011fu cenah ate\u015f p\u00fcsk\u00fcr\u00fcrken (bkz. Atilla Dorsay\u2019\u0131n&nbsp;<em>Yedinci Sanat<\/em>\u2019taki yaz\u0131s\u0131) zaten Metin Erksan ve filmlerine y\u00f6nelik olumlu bir tutum tak\u0131nmalar\u0131 s\u00f6z konusu olmuyor. 1980\u2019lerin ba\u015flar\u0131ndan itibaren de ele\u015ftirmenler yeni, \u00e7ok yeni, yepyeni y\u00f6netmenlerin filmlerine olumlu bakmaya, onlara hayran olmaya ba\u015fl\u0131yorlar. Metin Erksan\u2019a ve L\u00fctfi Akad\u2019a, ikincisini biraz daha erken fark etseler de ula\u015fmalar\u0131 da olduk\u00e7a zaman al\u0131yor. Tabii fark edilince de onun&nbsp;<em>Gelin D\u00fc\u011f\u00fcn Diyet&nbsp;<\/em>\u00fc\u00e7lemesini biraz daha erken ke\u015ffetseler de&nbsp;<em>Vesikal\u0131 Yarim<\/em>\u2019e ula\u015fmalar\u0131 olduk\u00e7a fazla zaman al\u0131yor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ve i\u015fin final noktas\u0131 art\u0131k s\u0131radan yerli filmlere \u00f6vg\u00fc yazmak noktas\u0131na geliyor. T\u00fcrk sinemas\u0131n\u0131n starlar\u0131na \u00f6vg\u00fc dolu c\u00fcmleler yazmak yayg\u0131nla\u015f\u0131yor. Ve Se\u00e7il B\u00fcker ile Canan Uluya\u011fc\u0131\u2019n\u0131n star olgusunu T\u00fcrkan \u015eoray \u00fczerinden incelemelerinden bir m\u00fcddet sonra Atilla Dorsay kendi sans\u00fcr\u00fcne ek olarak T\u00fcrkan \u015eoray\u2019\u0131n da sans\u00fcr\u00fcnden ge\u00e7irerek&nbsp;<em>S\u00fcmb\u00fcl Soka\u011f\u0131n Tutsak Kad\u0131n\u0131<\/em>&nbsp;roman\u0131n\u0131 yaz\u0131yor. Bu metinden olduk\u00e7a sonra&nbsp;<em>T\u00fcrkan Sultan\u2019a Arma\u011fan&nbsp;<\/em>kitab\u0131n\u0131 T\u00fcrkan \u015eoray\u2019\u0131n foto\u011fraflar\u0131yla s\u00fcsleyerek \u00e7\u0131kar\u0131yor. Bir de T\u00fcrk Sinemas\u0131n\u0131 kendi ekseninde g\u00f6rsellikle birle\u015ftirerek bir de foto\u011fraf sergisi a\u00e7\u0131yor. Demek ki kar\u015f\u0131m\u0131zda T\u00fcrk sinemas\u0131 \u00fczerine ciddi yaz\u0131lar kaleme alan bir ele\u015ftirmen de\u011fil, bir magazin yazar\u0131, bir magazin foto\u011fraf\u00e7\u0131s\u0131 var. Y\u0131llar i\u00e7in ge\u00e7 ve g\u00fc\u00e7 bir \u015fekilde L\u00fctfi Akad\u2019\u0131n ve Metin Erksan\u2019\u0131n \u00f6nemini fark eden bir sinema yazar\u0131 var. Be\u011feni seviyesi o kadar esnekle\u015fmi\u015f ki s\u0131radan yerli filmler \u00fczerine de \u00f6yle konu\u015fuyor. Acaba bu yazd\u0131klar\u0131 1968 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan&nbsp;<em>Yeni Sinema<\/em>&nbsp;dergisi yazarlar\u0131n\u0131n herhangi birinin o zamanki mantalitesi taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilse nas\u0131l bir sonu\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kar? Bu noktaya kendi \u00f6zg\u00fcn yakla\u015f\u0131m\u0131yla yakla\u015fsa gene bir nebze anla\u015f\u0131l\u0131r. Yayg\u0131n saptamalar o noktaya gitti\u011fi i\u00e7in \u00f6yle yaz\u0131yorlar. Nitekim k\u00fct kafalar\u0131n k\u00fclt filmleri alg\u0131lamalar\u0131 elbette zaman al\u0131r. Do\u011fal olarak g\u00fc\u00e7 olmasa da ge\u00e7 olur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu tarz sinema yazarlar\u0131 genellikle g\u00f6sterime girmi\u015f filmler \u00fczerine yazarlar. Kendilerinin zaman i\u00e7indeki farkl\u0131la\u015fmalar\u0131 konusunda k\u0131smi a\u00e7\u0131klamalar d\u0131\u015f\u0131nda son derece ketumdurlar. Bunlar\u0131n, sinemayla, T\u00fcrk sinemas\u0131yla maceralar\u0131n\u0131n \u015f\u00f6yle ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde yaz\u0131lmas\u0131nda say\u0131s\u0131z fayda vard\u0131r. Bu yaz\u0131lma eylemi i\u00e7inde Metin Erksan\u2019\u0131n yazd\u0131klar\u0131nda ve konu\u015fmalar\u0131nda mebzul miktarda dayanak vard\u0131r. Bunlar\u0131n yazd\u0131klar\u0131n\u0131n \u201cmutlak butlanla bat\u0131l\u201d oldu\u011funu s\u00f6ylemek yan\u0131nda yabanc\u0131 filmler hakk\u0131nda yazd\u0131klar\u0131n\u0131n d\u00fcped\u00fcz terc\u00fcme oldu\u011fu i\u00e7in T\u00fcrk filmleri hakk\u0131nda yazd\u0131klar\u0131ndan daha iyi oldu\u011funu belirtir.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>10 Ekim 2023 tarihinde yenilenen Beyo\u011flu Sinemas\u0131\u2019nda Metin Erksan\u2019\u0131n\u00a0Sevmek Zaman\u0131\u00a0filminin sinema yazar\u0131 Burak G\u00f6ral\u2019\u0131n s\u00f6yledi\u011fine g\u00f6re p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l yeni kopyas\u0131 g\u00f6sterilecek. G\u00f6sterimden \u00f6nce de Burak G\u00f6ral \u00f6vg\u00fcler \u00e7ekerek Attila Dorsay\u2019\u0131 konu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u0130ki ayr\u0131 soruda Metin Erksan\u2019\u0131n ilk d\u00f6nem filmlerini&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":607,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22,3,41],"tags":[],"class_list":["post-606","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kurtulus-kayali","category-yazarlar","category-turk-dusuncesi"],"gutentor_comment":0,"views":133,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/606","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=606"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/606\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":608,"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/606\/revisions\/608"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/607"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=606"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=606"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=606"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}