\u201cYank\u0131 odas\u0131\u201d derken kastedilen \u015fey malum: Ne i\u00e7erden d\u0131\u015far\u0131ya ne de d\u0131\u015fardan i\u00e7eriye s\u00f6z\u00fcn ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131 dar bir \u00e7evre i\u00e7inde hapsolma hali\u2026 Bu meselede \u00fclkede ka\u00e7 ki\u015fi kendini bu durumdan muaf hisseder emin de\u011filim ancak bunun g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir kangrene do\u011fru gitti\u011fine \u015f\u00fcphe yok.\u00a0<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
\u00c7ok kaba bir genelleme olacak belki ancak T\u00fcrkiye\u2019de d\u00fc\u015f\u00fcnceye dair g\u00fc\u00e7l\u00fc tart\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin \u00fczerinden yakla\u015f\u0131k 60 y\u0131l ge\u00e7ti. \u00c7o\u011fumuzun T\u00fcrkiye\u2019de d\u00fc\u015f\u00fcnce tarihi \u00fczerine kafa yordu\u011fu aral\u0131\u011f\u0131n 60-80 d\u00f6nemi oldu\u011funu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman bunun bir tesad\u00fcf olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6r\u00fcyoruz. Her \u015fey elbette bu aral\u0131ktan ibaret de\u011fil. \u00d6ncesi ve sonras\u0131yla bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck arz etmesine ra\u011fmen ilgili y\u0131llar\u0131n daha fazla \u00e7al\u0131\u015fmaya konu oldu\u011funu da yads\u0131mak epey zor. Bu aral\u0131\u011f\u0131 bir \u201calt\u0131n \u00e7a\u011f\u201d olarak kutsama hatas\u0131n\u0131 bir yana b\u0131rak\u0131p d\u00f6nemin kendi i\u00e7indeki \u00e7eli\u015fkileri de g\u00f6z ard\u0131 etmemek gerekir ancak bu y\u0131llar\u0131n entelekt\u00fcel hacminin ve \u00fcretiminin bug\u00fcn hepimizi hala yak\u0131ndan ilgilendirdi\u011fini de unutmamak laz\u0131m.<\/p>\n\n\n\n
Bu d\u00f6nemde gerek \u00e7eviri metinlerin gerekse siyasal k\u0131r\u0131lmalar\u0131n daha belirgin hale gelmesiyle farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce ekollerinin daha k\u00f6kl\u00fc bir hal almas\u0131 modern T\u00fcrk siyasal d\u00fc\u015f\u00fcncesinin temellerini daha da sa\u011flamla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak siyasal k\u0131r\u0131lman\u0131n ve \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n derinle\u015fmesi farkl\u0131 cenahlar\u0131n birbirine olan tahamm\u00fcl\u00fcn\u00fc de giderek azaltmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u201c\u00d6teki\u201d imgesinin her ge\u00e7en g\u00fcn daha keskin hale geldi\u011fi politik kutupla\u015fma s\u00fcreci, taraflar\u0131n birbirini anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmaktan daha \u00e7ok sert bir bi\u00e7imde ele\u015ftirmesini de beraberinde getirmi\u015ftir. Bunu ilgili d\u00f6nem itibariyle basit bir sa\u011f-sol kutupla\u015fmas\u0131 \u015feklinde anlamak eksik bir yakla\u015f\u0131m olacakt\u0131r.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
Akademik bir tart\u0131\u015fma ortam\u0131nda sert kutupla\u015fmaya ge\u00e7i\u015fin arka plan\u0131nda entelekt\u00fcellerin hangi siyasal d\u00fc\u015f\u00fcncenin penceresinden bak\u0131yor olurlarsa olsunlar ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak siyasi prati\u011fe fazlas\u0131yla angaje olmalar\u0131n\u0131 yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r. Ba\u015fka bir ifadeyle \u00fclke i\u00e7indeki siyasi g\u00fc\u00e7 dengelerinin konumu ve \u00fclkedeki politik iklimin s\u00fcratli bir \u015fekilde de\u011fi\u015fiklik g\u00f6stermesi entelekt\u00fcel tart\u0131\u015fmalar\u0131n da seyrini daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bi\u00e7imde belirlemeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Buna ba\u011fl\u0131 olarak farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00e7evrelerinin mevcut siyasi partilerle ve devletle kurduklar\u0131 yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n daha belirgin hale gelmesi d\u00fc\u015f\u00fcnce tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n siyasi g\u00fc\u00e7 merkezleri aras\u0131ndaki rekabete daha uygun hale gelmesi ile sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Bir \u00fclkedeki entelekt\u00fcel tart\u0131\u015fmalar\u0131n \u00fclkenin siyasi ikliminden yal\u0131t\u0131k olmas\u0131 elbette beklenemez. Ancak akademik bir tarafgirlik ile siyasi bir tarafgirlik aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlar ortadan kalkmaya ba\u015flay\u0131nca entelekt\u00fcellerin akademik bir aray\u0131\u015ftan ziyade belirli politik \u00e7evrelerin s\u00f6zc\u00fcs\u00fc haline gelmeye ba\u015flamas\u0131 \u00fclkedeki \u201cyank\u0131 odalar\u0131n\u0131n\u201d art\u0131\u015f\u0131na neden olmu\u015ftur.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
Akademik aray\u0131\u015f ve farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerle diyalo\u011fun aksamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yerde ise s\u00f6ylenecek s\u00f6z\u00fcn ba\u015ftan belli olma hali kendini g\u00f6stermi\u015ftir. Bu yaln\u0131zca g\u00fcncel siyasi tart\u0131\u015fmalar i\u00e7in de\u011fil \u00f6zellikle de \u00fclkenin yak\u0131n d\u00f6nem tarihini incelerken de ortaya \u00e7\u0131kan bir geli\u015fmedir. Yaln\u0131zca ya\u015fad\u0131klar\u0131 d\u00f6neme de\u011fil, ge\u00e7mi\u015fe de nas\u0131l bak\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finin ba\u015ftan belli oldu\u011fu ve sahip olduklar\u0131 kavram setleri \u00fczerinden in\u015fa ettikleri \u00f6nkabullerin hipotezden ziyade bir ger\u00e7eklik haline gelmesi, s\u00f6ylenen s\u00f6z\u00fcn do\u011frulu\u011fu \u00fczerindeki \u015f\u00fcpheleri giderek daha fazla ortadan kald\u0131rmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclkenin tarihi ve g\u00fcnceli \u00fczerine in\u015fa edilen s\u00f6z\u00fcn kesinli\u011fi artmaya ba\u015flad\u0131k\u00e7a akademik niteli\u011fi zay\u0131flamaya ve farkl\u0131 cenahlar\u0131n ilgili konulara dair kendi ezberlerini kar\u015f\u0131 tarafa dayatmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir nitelik kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Farkl\u0131 merkezlerde \u00fcretilen \u201ctart\u0131\u015fmas\u0131z\u201d ger\u00e7ekliklerin ayn\u0131 anda piyasaya s\u00fcr\u00fclmesi ile biz yank\u0131 odalar\u0131n\u0131n \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bi\u00e7imde \u00fclkedeki politik tart\u0131\u015fmalara egemen oldu\u011funa tan\u0131kl\u0131k ediyoruz.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
Tarihin ve g\u00fcncelin \u201cgri\u201d alanlar\u0131n\u0131n terk edilmesi ile farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler aras\u0131ndaki ileti\u015fimin neredeyse tamamen koptu\u011funa \u015fahit olduk. Siyasi krizlerin \u00fclkedeki entelekt\u00fcel ya\u015fam i\u00e7indeki kutupla\u015fmay\u0131 da derinle\u015ftirmesi nedeniyle her bir taraf\u0131n giderek daha fazla i\u00e7ine kapand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u201c\u00f6teki\u201dne benzeme endi\u015fesi y\u00fcz\u00fcnden kendi evindeki kal\u0131pla\u015fm\u0131\u015f yorumlar\u0131 tekrar etmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Farkl\u0131 bir g\u00f6r\u00fc\u015fe hak verme ihtimalinin dahi bir \u00e7e\u015fit \u201cyoldan \u00e7\u0131kma\u201d olarak idrak edildi\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kendi konforlu alan\u0131n\u0131 terk etmek istemeyenler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ana ak\u0131m yorum d\u0131\u015f\u0131ndaki her g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn \u00f6nemli riskler bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmek gerekir. Belirli d\u00f6nemlerdeki siyasi yak\u0131nla\u015fmalar hi\u00e7bir zaman bir entelekt\u00fcel diyalog olarak tezah\u00fcr etmemi\u015ftir. 28 \u015eubat d\u00f6neminde \u0130slamc\u0131larla sosyalistler aras\u0131nda \u201cKemalist vesayet\u201de kar\u015f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kan yak\u0131nla\u015fma ya da 2002 sonras\u0131 s\u00fcre\u00e7te \u201culusalc\u0131l\u0131k\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda \u00fclk\u00fcc\u00fc-sosyalist-Kemalist ittifak giri\u015fimlerinin hi\u00e7biri T\u00fcrk d\u00fc\u015f\u00fcncesine \u00f6nemli bir katk\u0131 sunmam\u0131\u015ft\u0131r. Burada ifade edilmek istenen husus t\u00fcm bu pragmatik yak\u0131nla\u015fmalardan olduk\u00e7a farkl\u0131, belirli bir d\u00f6neme ait olmayan, konforlu alanlar\u0131 reddeden ve ger\u00e7ek \u00f6l\u00e7\u00fclerde tabu k\u0131r\u0131c\u0131 giri\u015fimlerin yoklu\u011fudur.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
Bunun nas\u0131l d\u00fczelece\u011fine dair oturdu\u011fumuz yerden re\u00e7ete yazacak bir pozisyona sahip de\u011filiz elbet. Yaln\u0131zca \u015funu ifade etmek m\u00fcmk\u00fcn olabilir: Hi\u00e7 kimsenin tek ba\u015f\u0131na hakl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 bir mecrada entelekt\u00fcellerin siyaset d\u0131\u015f\u0131 davranmas\u0131 beklenemez ancak s\u00f6zc\u00fcl\u00fck pozisyonunu terk etmeleri beklenebilir. \u00c7at\u0131\u015fma derinle\u015ftik\u00e7e ele\u015ftirilerin \u00f6zc\u00fc bir sald\u0131r\u0131ya do\u011fru d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dikkate ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman taraflar\u0131n birbirini esas\u0131nda bir ele\u015ftiriye de\u011fil bir y\u0131k\u0131ma tabi tuttu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Belki bu \u00f6zc\u00fc yakla\u015f\u0131mlar\u0131n yeniden sorgulanmas\u0131 ve farkl\u0131 fikirlere \u201cdo\u011fu\u015ftan\u201d gelen genetik bir rahats\u0131zl\u0131k olarak bak\u0131lmamas\u0131 ile ba\u015flayabiliriz. \u00dclkenin mevcut \u015fartlar\u0131nda farkl\u0131 fikirlerin kolayl\u0131kla \u201culusal g\u00fcvenlik\u201d sorununa d\u00f6n\u00fc\u015fme ihtimalini g\u00f6z ard\u0131 etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ancak T\u00fcrkiye\u2019de d\u00fc\u015f\u00fcncenin ve d\u00fc\u015f\u00fcnmenin geli\u015fmesine dair bir talep i\u00e7indeysek buna bir yerlerden ba\u015flamak mecburiyetindeyiz. Yank\u0131 odalar\u0131n\u0131n duvarlar\u0131n\u0131 y\u0131karak ba\u015flamak san\u0131yorum en do\u011frusu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u201cYank\u0131 odas\u0131\u201d derken kastedilen \u015fey malum: Ne i\u00e7erden d\u0131\u015far\u0131ya ne de d\u0131\u015fardan i\u00e7eriye s\u00f6z\u00fcn ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131 dar bir \u00e7evre i\u00e7inde hapsolma hali\u2026 Bu meselede \u00fclkede ka\u00e7 ki\u015fi kendini bu durumdan muaf hisseder emin de\u011filim ancak bunun g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":520,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24,3,41],"tags":[],"class_list":["post-519","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-omer-ihsan-atagenc","category-yazarlar","category-turk-dusuncesi"],"gutentor_comment":0,"views":49,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/519","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=519"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/519\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":521,"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/519\/revisions\/521"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/520"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=519"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=519"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/turkiyenotlari.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=519"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}